De Waterdieren

In onze maatschappij zien we water als product, in plaats van als een natuurlijke, gemeenschappelijke bron. We moeten weer beter voor water zorgen, zegt social designer Bernhard Lenger. Hij ontwierp waterdieren die ons helpen anders met water om te gaan.

watervarken_waterambassade

De watertransitie gaat vaak over technische vragen. Maar er is meer aan de hand. We hebben een systeem ontwikkeld waarmee we water kunnen behandelen als een product. Het wordt als service geleverd of in de winkel in flessen gekocht. Water kan iemands eigendom zijn. We hebben hiermee een onderdeel van ons lichaam en de omgeving waarin we leven gecommercialiseerd. Door deze omslag is ook de verantwoordelijkheid voor water verschoven van het publieke domein naar de overheden en bedrijven. Lenger maakt water weer persoonlijk.

We zouden allemaal verantwoordelijk voor water moeten zijn. We zouden water als een metgezel moeten zien, zoals een kat waar je goed voor zorgt. Om anders met water te leren omgaan, ontwierp Lenger acht waterhuisdieren. Elk van de dieren staan symbool voor de belangrijke watervraagstukken waar we voor staan. Ze geven inzicht in: behoud van drinkwaterkwaliteit, onderhoud van grondwaterkwaliteit en grondwaterpeilen, droogte en overstromingen door extreme weersomstandigheden, klimaatverandering en toenemende verstedelijking.

De waterhamster rent in zijn waterrad om water door de leidingen te stuwen. Help de waterhamster door de kraan vaker dicht te doen. De waterneushoorn vindt het heerlijk om in de aarde te rollen in jouw buurt. Haal de tegels uit je tuin om de waterneushoorn ruimte te geven. Wat heeft water nodig en hoe leren we ervoor te zorgen? Welk dier kies jij en waarom?

Over de ontwerper

Studio Lenger

Bernhard Lenger is oprichter van Foundation We Are en  gespecialiseerd in communicatie en social design. Met zijn ontwerpen stelt hij het publiek in staat om de hedendaagse uitdagingen te begrijpen, erover te communiceren en actie te ondernemen.

Als ontwerper richt hij zich onder andere op het verbinden van de ontwerpwereld met de wereld van wetgeving, politiek en mensenrechten. Hij is ervan overtuigd dat ontwerpers met hun creatieve processen impact kunnen hebben op huidige systemen.

2050: Choose what you use

In Nederland zijn we gezegend met schoon drinkwater uit de kraan. Gemiddeld gebruiken we zo’n 120 liter water per dag. Slechts twee liter daarvan drinken we, een groot deel verdwijnt via de wasmachine, douche of toilet in het riool. Op lange termijn wordt drinkwater schaarser. Hoe gaan we dan met dit onmisbare goed om? In opdracht van provincie Noord-Brabant ontwierp en maakte Studio Corvers de installatie ‘2050: Choose what you use’. Een interactieve manier om inzichtelijk te maken of Brabanders openstaan voor alternatieve waterbronnen, zoals regenwater en ‘tweedehandswater’. Waar zouden ze besparen in het huishoudelijk gebruik als het water in 2050 schaarser wordt en voor welke toepassingen willen we sowieso het huidige kraanwater (bronwater) blijven gebruiken?

ChooseWhatYouUse_Waterambassade1
ChooseWhatYouUse_Waterambassade2

Kritisch kijken naar de manier waarop we met ons water omgaan. Dat is een complex én urgent vraagstuk. Het is lastig je nu voor te stellen dat iets er straks misschien niet meer (of in mindere mate) is. Zeker wanneer iets zó vanzelfsprekend is, zoals schoon drinkwater uit de kraan. Daarom koos Studio Corvers voor een installatie waarmee de impact van een tekort aan drinkwater direct bij deelnemers voelbaar werd. Welke keuzes maak je dan?

Iedere deelnemer aan de installatie kreeg slechts 120 liter water om te verdelen over een normale dag: de was doen, douchen, eten koken, de wc doorspoelen. Die 120 liter bestond uit 35 liter kraanwater, 35 liter regenwater, 30 ‘tweedehandswater’ (water dat in huis twee keer wordt gebruikt) en 20 liter bespaarwater (hiermee konden deelnemers aangeven waar ze op konden besparen). De vraag aan deelnemers was hun dag met deze liters in te vullen. Douche je dan nog steeds elke dag, en gebruik je daarvoor bijvoorbeeld regenwater? En hoe zit het met tandenpoetsen: doe je dat dan toch liever na het douchen, met kraanwater? Spoel je het toilet nog steeds door met drinkwater? En doe je de was (deels) met regenwater?

‘2050: Choose what you use’ was in 2019 en 2021 te zien in de Waterambassade, tijdens de Dutch Design Week. Daarnaast is de installatie te boeken door organisaties die graag op een interactieve manier een goed gesprek starten over alternatieve waterbronnen in huis.

Over de ontwerpers

Studio Corvers

Studio Corvers is een ontwerpstudio die werkt op het snijvlak van design en architectuur.  Ze zetten concept, ruimtelijk ontwerp en materialiteit in voor maatschappelijke impact. Ze verkennen en onderzoeken nieuwe normen.

Studio Corvers biedt nieuwe perspectieven en maken complexe en urgente thema’s zoals fysieke toegankelijkheid en waterbewustzijn inzichtelijk en bespreekbaar. Zo betrekken ze buurtbewoners bij klimaatadaptieve maatregelen in hun wijk, sporen ze burgers aan tot nadenken over alternatieve waterbronnen om het drinkwatergebruik te verminderen en geven ze winkeliers handvatten om een inclusieve winkelervaring voor iedereen te creëren.

Door ontwerpend onderzoek als werkwijze toe te passen werken ze iteratief, tastbaar en mensgericht. Daarbij vervaardigen ze ieder project geheel zelfstandig volgens hun ‘design & build’ principe. Dat betekent dat ze van onderzoek en ontwerp tot realisatie en oplevering betrokken zijn.

Foto: Boudewijn Bollmann