WATisER?

Van regen negeren naar regenereren.

Soms regent het maandenlang nauwelijks, en dan ineens komt het met bakken uit de hemel. Maar als het eindelijk regent, verdwijnt het ook gauw weer. In plaats van op een natuurlijke manier in de bodem te zakken, stroomt het water via daken, tegels en asfalt door de put de riolen in en wordt afgevoerd naar zee. We hebben daardoor de natuurlijke watercyclus in feite gehalveerd. Daar komt nog eens bij dat regenwater door toenemende hitte verdampt en dat we steeds meer grondwater oppompen. Hierdoor hebben we zelfs in Nederland een tekort aan water.

WATisER_Waterambassade1
WATisER_Waterambassade2

Om deze waterschaarste tegen te gaan, moeten we het kostbare regenwater opvangen, zo lang mogelijk vasthouden en zorgen dat het kan infiltreren in de bodem.

In opdracht van de Waterambassade verbeelde social designer Rocco Verdult op speelse wijze inspirerende voorbeelden, die ervoor zorgen dat het watersysteem zich kan herstellen (regenereren).

De persoonlijke verhalen van bewoners, bouwers, ondernemers, bestuurders en andere waterhelden laten zien dat het kan. Ideeën en technieken zijn er genoeg om een waterpositieve samenleving op te bouwen. Ook jij kan een bijdrage leveren aan de veerkracht en gezondheid van het hele water-ecosysteem. Laten we regen niet langer negeren maar gaan regenereren!

Over de ontwerper

Studio Rocco Verdult

Studio Rocco Verdult ontwerpt de ‘samenkomst van mensen’. Doelgroep, locatie en thema vormen daarbij de basis voor een selectie concepten waaruit wordt gekozen, samen met de opdrachtgever. Dat kan de aankleding zijn van een bedrijfs- evenement, een marketing stunt in de binnenstad maar ook een sociaal project dat buurtbewoners verbindt.

Daarnaast deelt Rocco Verdult zijn expertise in verschillende workshops en sessies in het onderwijs en bij bedrijven. Met als doel mensen anders te laten kijken naar situaties, problemen en hun eigen omgeving. Wegdromen in fantasie is de bedoeling!

Inspiratie komt uit het gedrag van mensen, wonderbaarlijke situaties en de verstopte schoonheid in de openbare ruimte. Studio Rocco Verdult ziet de stad als een theater waarin ze bestaande decorstukken kunnen verplaatsen en figuranten kunnen verbinden om daarmee de stad te ‘verspontaniseren’.

Persfoto Rocco Verdult - fotograaf Mike Roelofs

CREATIES

Zuiverende kas

Op het domein van trappistenabdij Koningshoeven in Berkel-Enschot staat de eerste zuiverende kas de ‘Biomakerij’ van Nederland. Deze ecologische waterzuivering zuivert het eigen afvalwater van de abdij en de brouwerij. Het gezuiverde water wordt weer in het productieproces van de abdij gebruikt. – De Biomakerij is ontstaan vanuit een samenwerking tussen Abdij Koningshoeven, Biopolus, ESA en De Dommel.

Skippybal in duiker

Waterschappen houden samen met boeren, tuinders en andere grondgebruikers regenwater langer vast door in greppels, slootjes en de iets grotere watergangen afsluiters te plaatsen. Waterschap Rijn en IJssel deelde in 2018 opblaasbare (skippy)ballen uit om in de duikers te plaatsen. – Waterschap De Dommel houdt regenwater vast door middel van innovatieve roterende duikerschotten.

Regenwaterput 

In het Schuttersbosch in Eindhoven ontwikkelt CPO vereniging De Nieuwe Belg 9 woningen die voorzien worden van een regenwaterput van 5000 liter. Het opgevangen regenwater wordt gebruikt voor toiletspoeling, wasmachine, schoonmaak en om de planten water te geven. – Bureau Jochem Heijmans & M3H Architecten. Bouwbedrijf Borrenbergs, MijnWaterfabriek, Landslide milieu-adviesbureau en GEP watermanagement.

Drainagetegels

Parkpositive geeft regenwater een plek. Groene parkeeplaatsen die regenwater vasthouden. Het geeft een verkoelend effect en is bestand tegen langere periodes van droogte. Onder andere in Haaren, Roermond en Zoeterwoude zijn ze al in gebruik. – Ontwerper: Fien Dekker, Rain(a)way. Productie: v.d. Bosch Beton* b.v.

Groenblauw dak

Studio 1:1 heeft een ontwerp gemaakt voor de groenblauwe daktuin op de Guido Gezellelaan in Den Bosch. Door een retentielaag zal het dak ook regenwater kunnen vasthouden, waardoor (piek)buien niet direct het riool in stromen. Én goed voor isolatie en biodiversiteit! – Ontwerp: Studio 1:1. Opdrachtgever: BrabantWonen. Aannemer: Huybregts Relou.

Watergeultje 

Ook Woonstichting ‘thuis kiest ervoor regenwater te infiltreren in plaats van naar het riool af te voeren. Bij de woningen op Buurtschap te Veld wordt een wadi aangelegd en bewoners van de Hutdijk in Waalre kunnen kiezen voor een open watergeultje, zo is water weer zichtbaar en beleefbaar. – Opdrachtgever: Woonstichting ‘thuis. Locaties: o.a. Buurtschap te Veld en Hutdijk Waalre.

Wadi 

Een wadi zorgt ervoor dat regenwater niet wordt afgevoerd naar het riool maar opgenomen in de grond. Op deze manier wordt uitdroging van de grond voorkomen en tegelijkertijd wordt het riool ontlast wanneer het hard regent. Er zijn er al heel veel in Nederland, ook voor de deur van de Waterambassade. – Opdrachtgever: gemeente Eindhoven. Locatie: Dommeltuin. Ontwerp: SMARTLAND.

Water koesteren

Anouk van der Poll, creatief leider van de Waterambassade, pleit voor een nieuwe, wederkerige relatie met water waarbij we het lenen uit de kringloop, hergebruiken en schoon en vitaal teruggeven. Anouk zet samen met ontwerpers en de Waterambassade-partners waterwelzijn op de eerste plek. – Anouk van der Poll werd geïnterviewd door de adviescommissie Droogte. Het artikel staat in het rapport ‘Zonder water, geen later’.

2050: Choose what you use

In Nederland zijn we gezegend met schoon drinkwater uit de kraan. Gemiddeld gebruiken we zo’n 120 liter water per dag. Slechts twee liter daarvan drinken we, een groot deel verdwijnt via de wasmachine, douche of toilet in het riool. Op lange termijn wordt drinkwater schaarser. Hoe gaan we dan met dit onmisbare goed om? In opdracht van provincie Noord-Brabant ontwierp en maakte Studio Corvers de installatie ‘2050: Choose what you use’. Een interactieve manier om inzichtelijk te maken of Brabanders openstaan voor alternatieve waterbronnen, zoals regenwater en ‘tweedehandswater’. Waar zouden ze besparen in het huishoudelijk gebruik als het water in 2050 schaarser wordt en voor welke toepassingen willen we sowieso het huidige kraanwater (bronwater) blijven gebruiken?

ChooseWhatYouUse_Waterambassade1
ChooseWhatYouUse_Waterambassade2

Kritisch kijken naar de manier waarop we met ons water omgaan. Dat is een complex én urgent vraagstuk. Het is lastig je nu voor te stellen dat iets er straks misschien niet meer (of in mindere mate) is. Zeker wanneer iets zó vanzelfsprekend is, zoals schoon drinkwater uit de kraan. Daarom koos Studio Corvers voor een installatie waarmee de impact van een tekort aan drinkwater direct bij deelnemers voelbaar werd. Welke keuzes maak je dan?

Iedere deelnemer aan de installatie kreeg slechts 120 liter water om te verdelen over een normale dag: de was doen, douchen, eten koken, de wc doorspoelen. Die 120 liter bestond uit 35 liter kraanwater, 35 liter regenwater, 30 ‘tweedehandswater’ (water dat in huis twee keer wordt gebruikt) en 20 liter bespaarwater (hiermee konden deelnemers aangeven waar ze op konden besparen). De vraag aan deelnemers was hun dag met deze liters in te vullen. Douche je dan nog steeds elke dag, en gebruik je daarvoor bijvoorbeeld regenwater? En hoe zit het met tandenpoetsen: doe je dat dan toch liever na het douchen, met kraanwater? Spoel je het toilet nog steeds door met drinkwater? En doe je de was (deels) met regenwater?

‘2050: Choose what you use’ was in 2019 en 2021 te zien in de Waterambassade, tijdens de Dutch Design Week. Daarnaast is de installatie te boeken door organisaties die graag op een interactieve manier een goed gesprek starten over alternatieve waterbronnen in huis.

Over de ontwerpers

Studio Corvers

Studio Corvers is een ontwerpstudio die werkt op het snijvlak van design en architectuur.  Ze zetten concept, ruimtelijk ontwerp en materialiteit in voor maatschappelijke impact. Ze verkennen en onderzoeken nieuwe normen.

Studio Corvers biedt nieuwe perspectieven en maken complexe en urgente thema’s zoals fysieke toegankelijkheid en waterbewustzijn inzichtelijk en bespreekbaar. Zo betrekken ze buurtbewoners bij klimaatadaptieve maatregelen in hun wijk, sporen ze burgers aan tot nadenken over alternatieve waterbronnen om het drinkwatergebruik te verminderen en geven ze winkeliers handvatten om een inclusieve winkelervaring voor iedereen te creëren.

Door ontwerpend onderzoek als werkwijze toe te passen werken ze iteratief, tastbaar en mensgericht. Daarbij vervaardigen ze ieder project geheel zelfstandig volgens hun ‘design & build’ principe. Dat betekent dat ze van onderzoek en ontwerp tot realisatie en oplevering betrokken zijn.

Foto: Boudewijn Bollmann