In Goede Handen

What if… feeling connected to water changed the way we build our cities?

Als Waterambassade zijn we ervan overtuigd dat we regeneratieve steden kunnen creëren vanuit een diep gevoel van verbondenheid met water. Daarom werkten we richting een ontwerp waarmee, door middel van een tastbare ervaring, het gevoel van verbinding kan worden opgeroepen. Een ervaring die zorgt voor een mindshift bij personen die in de bouwketen acteren, zodat vanuit een intrinsieke motivatie gebouwd kan worden aan woningen, wijken en wegen die bijdragen aan het versterken van het water-ecosysteem.

Future of Now en de Waterambassade ontwikkelden ‘In Goede Handen’ – 20 pennen met water die lichtpatronen creëren tijdens het schrijven. Door rituelen van vullen, gebruiken en doorgeven ontstaat een netwerk van waterdragers in de bouwsector.

Waterambassade_DDW25_In_Goede_Handen_Pen
Waterambassade_DDW25_In_Goede_Handen_Hervullen

“In Goede Handen” maakt de samenwerking met water een zichtbaar onderdeel van het bouwproces. De pen gevuld met water creëert lichtpatronen tijdens het schrijven en herinnert gebruikers voortdurend aan de aanwezigheid en waarde van water. Wanneer je de pen gebruikt, ben je je bewust van jouw verantwoordelijkheid om water een actieve rol te geven in het bouwproces. Door rituelen als vullen, gebruiken en doorgeven, groeit waterbewustzijn in bouwprocessen.

Door de pen steeds door te geven ontstaat een gemeenschap van “waterdragers”: professionals die intrinsiek gemotiveerd zijn om af te wijken van gebaande paden en water leidend te maken in stedelijke ontwikkeling. Een beweging richting een waterpositieve toekomst.

Co/Lab: The Entire Ocean in a Drop

In Goede Handen is het resultaat van Co/Lab: The Entire Ocean in a Drop: een samenwerking van waterschap De Dommel, gemeente Eindhoven, provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat en Dutch Design Foundation, samen met creatief leider Anouk van der Poll, Stem van Water Jannemarie de Jonge en ontwerper Jeroen Peeters.

Over de ontwerper

Jeroen Peeters – Future of Now

Future of Now is een strategisch ontwerpbureau dat missiegedreven organisaties helpt duurzame toekomsten vorm te geven. Hun kracht ligt in de ervaring: het tastbaar maken van abstracte toekomsten en nieuwe werkwijzen. Met prototypes en interactieve ervaringen ontwikkelen mensen een persoonlijke relatie tot verandering. Wanneer je transformatie kunt aanraken en voelen, word je direct betrokken. Die betrokkenheid is essentieel: echte verandering draait niet alleen om strategie, maar om mensen die hun eigen betekenis vinden in een veranderende wereld.

Visualisaties op Regeneratieve Woningbouw

mulderendevries/vangorkom architecten verbeelden in opdracht van de Waterambassade een virtuele toekomst van regeneratief waterontwerp in onze woon- en leefomgeving. Deze visualisaties tonen de inzichten van vijf jaar waterontwerp van de Waterambassade. Zo is te zien hoe vernieuwende watersystemen in woningen kunnen functioneren en wat decentrale zuivering kan doen voor een stad. Het werk maakt duidelijk hoe wonen in harmonie en in samenwerking met water eruit kan zien.

Waterambassade_Visual_Waterhuis_panorama

Alle ontwerpen, projecten en bijeenkomsten sinds 2018 hebben waardevolle inzichten opgeleverd, die de ingrediënten vormden voor een totaalconcept voor regeneratieve woningbouw. Alles wat gedurende de afgelopen jaren is ontdekt, geleerd en ontwikkeld, konden we samenvoegen tot één ‘Gesamtkunstwerk’. De basis is een gezonde waterkringloop, waarin ook bodem, bodemleven en grondwater zijn meegenomen. Water wil bewegen, meanderen, sijpelen en wervelen. Water heeft ruimte nodig, schaduw, bomen en planten. De gebouwen zijn onderling verbonden en hebben water en groen op meerdere niveaus.

De collectieve, decentrale zuivering is te vinden in het centrale ‘Waterhuis’, in een kas. Hierin bevindt zich een natuurlijke zuivering met planten en bacteriën. Het gezuiverde water en de teruggewonnen nutriënten worden gebruikt voor voedselproductie en irrigatie van stadsgroen.

De relatie die we als mens met water hebben speelt eveneens een grote rol: we zijn onderdeel van de natuurlijke watercyclus. We zorgen voor water, we lenen het uit de kringloop en geven het schoon weer terug. Zo verbeteren we het water van de rivier de Dommel. Hier kan natte teelt worden opgezet, een watermoestuin, en we zien waterbuffels grazend op de oever.

“De inzichten uit het drieluik passen wij dagelijks toe in onze projecten. Gelukkig is er steeds meer gevoel van urgentie voor de wateropgave bij onze opdrachtgevers. De visual helpt ons bij het uitleggen van de voordelen van ontwerpen in harmonie met water. Steeds meer opdrachtgevers kiezen voor bijvoorbeeld wadi’s, groene daken en tanks die regenwater hergebruiken.” – Marian de Vries

Tijdens Dutch Design Week 2023 was dit project te vinden in de expositie van de Waterambassade op het Stadhuisplein in Eindhoven. Daarna was de visual te zien bij het Nationaal Deltacongres waar het gespreksonderwerp werd voor beleidsmedewerkers van gemeenten, provincies en waterschappen. Begin 2024 reisden de panelen naar Madrid, voor de Waterambassade expositie in de ‘Central de Diseño’.

Over de ontwerpers

mulderendevries/vangorkom architecten

Architecten Remco Mulder, Marian de Vries en Joost van Gorkom combineren in hun werk een integrale visie op landschap, stedenbouw en architectuur. Zij beschouwen hun ontwerpen als een ecosysteem. Ze zijn toekomstbestendig en met respect voor natuur, mens en historie. Deze visie passen ze toe in duurzame ontwerpen voor woningbouw, transformaties van historisch erfgoed en gebiedsontwikkelingen in stad en land.

Toolkit Stem van Water

Woningcorporaties, ontwikkelaars, ontwerpers en Stemmen van Water komen tijdens Dutch Design Week (DDW) samen om de eerste stappen te zetten richting regeneratieve stedelijke ontwikkeling. Dat is nodig, want zoet water wordt steeds schaarser door klimaatverandering en vervuiling. Ons huidige systeem is erop gericht water te gebruiken en vies weg te spoelen. Regeneratief waterontwerp zorgt ervoor dat nieuwe woningen water herstellen en vitaler teruggeven aan de natuur. Daarvoor is een verandering van denken én handelen nodig – iets waar de toolkit Stem van Water bij helpt.

Waterambassade_Toollkit_Stem_van_Water_DDW22

Designer Chiara Treglia presenteerde tijdens Dutch Design Week 2022 Stem van Water, waarmee woningcorporaties en projectontwikkelaars water als belangrijke stakeholder kunnen betrekken bij het bouwen van nieuwe woningen. De toolkit is een interactieve ervaring die bouwbedrijven helpt om het perspectief van water in hun dagelijks werk voor ogen te houden. Het begeleidt de bouwwereld stap voor stap bij de ontwikkeling van watervriendelijke en waterherstellende woningen.

Over de ontwerper

Chiara Treglia – tini studio

Chiara Treglia ontdekte tijdens haar studie aan de Design Academy Eindhoven dat veel ontwerp de mens centraal zet. “We ontwerpen om aan al onze behoeftes te kunnen voorzien. Deze manier bracht ons dertig jaar lang de mooiste innovaties.” Ze kwam in een soort persoonlijke crisis. Ontwerp zou de wereld moeten redden, maar wat doen we dan met alle andere elementen in ons ecosysteem? “Ik leerde life-centered design kennen. Daarbij is nog steeds erkenning voor onze behoeften en wensen. Waar het vooral om gaat is het besef dat wij slechts een klein element zijn in een ecosysteem. We moeten zorgen dat we alle elementen in dat ecosysteem in balans blijven houden.”

Mensput – Wensput

Open de kraan en een eindeloze stroom aan water volgt. Een druk op de knop en het toilet spoelt water naar een onzichtbare en vergeten plek. Onze watersystemen zijn ingericht op overvloed en comfort. Dit maakt het vanzelfsprekend om onszelf los te zien van de waterkringloop, het ecosysteem en de natuur. Maar dat zijn we niet. Met een rijzende zeespiegel, de overstromingen zoals in Limburg en de steeds ingrijpendere droogtes groeit ons besef dat water geen product is dat zich naar ons verlangen voegt, maar een partner waar we een relatie mee aan moeten gaan.

De Mensput —Wensput nodigt ons uit onze relatie met water te herzien. Het vraagt zich af hoe een watersysteem eruit ziet dat ontworpen is vanuit inclusie van onszelf in de natuur. Van nemen en nemen naar geven en nemen. Van waterconsumptie naar waterwederkerigheid.

Waterambassade_DDW21_Mensput_Wensput_Interactie_P1
Copyright Boudewijn Bollmann

De Mensput — Wensput is een installatie waar bezoekers uitgedaagd worden om zich te verplaatsen in water en vervolgens namens/als water een wens te doen. Het is een korte gedachte oefening in wederkerigheid, wat tot interessante gesprekken en diepe inzichten leidt. De bezoeker wordt hierbij begeleid door de aanwezige ontwerper. De wens van de bezoeker wordt in een munt gekrast en -als een klein ritueel- in de put geworpen.